Publikacja internetowa skierowana do rolników i dotycząca prewencji wypadkowej w ramach kampanii prewencyjnej „Bezpieczny Rolnik. Bezpieczna Wieś”. – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we Wrocławiu Placówka Terenowa w Trzebnicy informuje
Jak bezpiecznie obsługiwać zwierzęta gospodarskie?
Analiza wypadkowa KRUS, od lat niezmiennie wskazuje uderzenie, przygniecenie,
pogryzienie przez zwierzęta gospodarskie, jako zdarzenie zajmujące w kolejności drugie bądź
trzecie miejsce w statystyce zdarzeń wypadkowych. W roku 2024 zdarzenia z tej grupy
stanowiły 12% wszystkich wypadków zakończonych przyznaniem jednorazowego
odszkodowania.
Hodowla zwierząt inwentarskich zawsze wiąże się dużym ryzykiem wypadku. W czasie obrządku
zwierząt tj. karmienia, pojenia, dojenia czy zabiegów higienicznych nadal często dochodzi
do uderzeń, przygnieceń i pogryzień przez zwierzęta.
Dlaczego pomimo coraz lepszej infrastruktury i bezpieczniejszych urządzeń do obsługi
zwierząt zdarzenia z ich udziałem stanowią nadal wysoki procent wszystkich wypadków
przy pracy rolniczej?
W 2024 roku było 940 wypadków podczas pracy ze zwierzętami. Najczęstszymi przyczynami
niebezpiecznych zdarzeń z udziałem zwierząt jest ich nagła i niespodziewana reakcja na nieznane
bodźce i warunki otoczenia. Inne przyczyny często pojawiające się, to niewłaściwy sposób obsługi,
złe traktowanie, narowistość, agresja zwierząt, nieodpowiednie warunki bytowania, nieprawidłowe
metody poskramiania, nieodpowiednia i niedostosowana infrastruktura czy wady konstrukcyjne
budynków gospodarczych.
Jak zmniejszyć ryzyko poważnych urazów podczas prac związanych z obsługą zwierząt
gospodarskich?
Wszelkie prace związane z obsługą zwierząt powinny wykonywać osoby dorosłe, zdrowe, sprawne
fizycznie, zrównoważone psychicznie, mające niezbędne doświadczenie, a także znane zwierzętom
i przyjaźnie do nich nastawione. To powoduje, że zwierzęta są spokojniejsze i mniej skłonne
do nieprzewidzianych czy nieprzyjaznych człowiekowi zachowań. Podczas obrządku zwierząt
należy być zdecydowanym, ale spokojnym i ostrożnym. Zawsze trzeba uprzedzać zwierzęta głosem,
zbliżając się do nich. Pamiętać należy o nie podchodzeniu do nich od tyłu, a także o nie wchodzeniu
pomiędzy zwierzęta bez ostrzeżenia. Zwierzęta należy oswajać dotykiem i nie pozwalać
na drażnienie i znęcanie się nad nimi przez inne osoby. Pod żadnym pozorem nie wolno pracować
ze zwierzętami w stanie nietrzeźwości czy pod wpływem środków odurzających lub substancji
psychotropowych. Zachowujmy szczególną ostrożność podczas pracy ze zwierzętami silnymi,
karmiącymi matkami, z ogierami czy końmi młodymi. Podczas zabiegów weterynaryjnych
i pielęgnacyjnych wskazane jest używanie poskromu, a także korzystanie w razie potrzeby z pomocy
drugiej osoby. Do wyprowadzania zwierząt na pastwisko używajmy gładkich, mocnych linek,
powrozów lub łańcuchów, których nie należy okręcać wokół dłoni. Do transportu zwierząt używajmy
przyczep przystosowanych do tego celu, oraz dostosowanych do gatunku, wielkości i wieku
zwierzęcia.
Oprócz właściwego postępowania ze zwierzętami i ich profesjonalnej obsługi, istotne jest też
zapewnienie im dobrostanu.
W zmniejszeniu zagrożeń i ryzyka wystąpienia zdarzeń wypadkowych z udziałem zwierząt, kluczowe
znaczenie ma też zapewnienie im odpowiednich warunków bytowych. Pomieszczenia inwentarskie
powinny być dla nich przestronne, czyste, dobrze oświetlone, wentylowane, z wydzielonymi
stanowiskami przystosowanymi do określonej grupy zwierząt i korytarzem paszowym, a także
z bieżącą wodą oraz bezpieczną instalacją elektryczną. Kojce dla zwierząt powinny być tak
skonstruowane aby był swobodny dostęp do korytarza paszowego, z kolei szerokość stanowisk
powinna umożliwiać swobodne podejście do zwierząt. Bardzo ważne jest wykonywanie regularnie
i na bieżąco prac porządkowych w pomieszczeniach inwentarskich, co uchroni zarówno zwierzęta
jak i ludzi przed upadkiem. Ważnym aspektem w zapewnieniu dobrostanu zwierząt, ma też ich
odpowiednie odżywianie dostosowane do ich rodzaju i wagi oraz zapewnienie im stałego dostępu
do wody. Wszystkie wskazane powyżej zasady postępowania ze zwierzętami, ograniczają ich stres
i zmniejszają ryzyko wystąpienia wypadków z ich udziałem. Ponadto do zmniejszenia ilości zdarzeń
wypadkowych przyczynia się także świadomość występujących zagrożeń i znajomość zachowań
zwierząt przez osoby je obsługujące, które przez powtarzalność swych czynności podczas
codziennej obsługi zwierząt przyzwyczajają je do siebie.
Praca ze zwierzętami inwentarskimi w gospodarstwie rolnym zawsze niesie ze sobą ogromne ryzyko
doznania szczególnie drastycznych, niebezpiecznych, urazów i stałego lub długotrwałego
uszczerbku na zdrowiu, a nawet śmierci. Dlatego też do takich prac przystępujmy zawsze
wypoczęci, trzeźwi oraz z zachowaniem wszystkich wskazanych wyżej zasad właściwej
i bezpiecznej pracy.
Marek Sierpiński
Specjalista
Placówka Terenowa KRUS w Trzebnicy
Dokument w formie PDF: POBIERZ DOKUMENT
